Afrosiyob yodgorligi Chingizxon yurishidan oldin Samarqand joylashgan joy hisoblanadi. Afrosiyob - O‘rta Osiyoning qadimgi hukmdori nomi bo‘lib, afsonalarga ko‘ra, u shu yerda dafn etilgan.
Aslida bu joy nomi qadimgi sug‘dcha "Parchvab" - "suv ustidagi joy" so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, keyinchalik o‘zgarib, qadimgi podsho nomi bilan bog‘lana boshlagan. Shahar bu yerda miloddan avvalgi VIII asrda paydo bo‘lgan. Uning hududi 219 gektar bo‘lib, turli davrlarga oid to‘rt qator qal’a devorlari bilan o‘ralgan. Qadimiy ko‘chalarga tosh yotqizilib, tagidan sopol kanalizatsiya va vodoprovod quvurlari o‘tkazilgan. Shaharning shimoliy qismida katta masjid va hukmdorlar - ishhidlar saroyi bo‘lgan qal’a qad ko‘targan.
1220-yilda shahar mo‘g‘ullar tomonidan vayron qilingan. Omon qolgan aholi janubiy shahar atrofiga ko‘chib o‘tgan va qadimiy qismi hozirda arxeologik qo‘riqxonaga aylangan. 1965-yilda yodgorlikdan VII asrga oid devoriy rasmlar topilgan. Hozir ular boshqa buyumlar qatori Afrosiyob muzeyida namoyish etilmoqda.